Pháp luật lao động hiện hành nghiêm cấm người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng hoặc sa thải lao động nữ vì lý do mang thai. Mọi hành vi cố tình vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính lên tới 40 triệu đồng, đồng thời người sử dụng lao động bắt buộc phải nhận người lao động trở lại làm việc theo đúng quy định.
Người sử dụng lao động không được quyền sa thải lao động nữ khi đang mang thai.
Tình huống thực tế gần đây phát sinh tại trường hợp của 1 lao động nữ, vừa vào làm việc được hơn 1 tháng thì phát hiện mang thai sau đợt khám sức khỏe định kỳ. Phía doanh nghiệp đã yêu cầu chị tự nguyện viết đơn xin nghỉ việc với lý do lo ngại cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ tiến hành thanh tra khi giải quyết các chế độ thai sản về sau.
Căn cứ theo Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019, lao động nữ mang thai thuộc nhóm đối tượng được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Người sử dụng lao động tuyệt đối không được quyền sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với nhân sự vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản hoặc đang trong giai đoạn nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Doanh nghiệp chỉ được phép chấm dứt hợp đồng trong giai đoạn này khi rơi vào các tình huống bất khả kháng liên quan đến tư cách pháp nhân. Cụ thể gồm trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân qua đời, bị tòa án tuyên bố mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc đã chết; hoặc đơn vị sử dụng lao động giải thể, chấm dứt hoạt động, bị cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo không còn người đại diện hợp pháp theo pháp luật. Đáng chú ý, ngay cả khi hợp đồng lao động hết hạn đúng thời điểm lao động nữ đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi, pháp luật vẫn ưu tiên quyền giao kết hợp đồng lao động mới cho người lao động.
Về chế tài xử lý, hành vi cố tình ép nghỉ việc hoặc sa thải người lao động vì mang thai sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội. Khoản 2 Điều 26 của văn bản này quy định mức phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng áp dụng cho người sử dụng lao động là cá nhân hoặc hộ gia đình, hộ kinh doanh. Đối với tổ chức hoặc doanh nghiệp vi phạm, mức xử phạt tăng gấp 2 lần, dao động từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng. Đi kèm với hình thức phạt tiền, người sử dụng lao động bắt buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là khôi phục việc làm, nhận người lao động trở lại vị trí công tác.
Như vậy, nếu người lao động kiên quyết không đồng ý viết đơn tự nguyện thôi việc, doanh nghiệp hoàn toàn không có cơ sở pháp lý để ra quyết định sa thải. Trong trường hợp bị công ty đuổi việc trái luật, người lao động có quyền khiếu nại tới tổ chức công đoàn, thanh tra lao động hoặc khởi kiện ra tòa án để yêu cầu bồi thường tiền lương, các khoản đóng bảo hiểm trong những ngày không được làm việc và buộc doanh nghiệp phải tiếp nhận trở lại.
Tâm An (t/h)
https://thuonghieucongluan.com.vn/phat-toi-40-trieu-dong-neu-doanh-nghiep-tu-y-sa-thai-lao-dong-nu-vi-mang-thai-a338499.html
